Depressiya keçmişi olan insanlarda zaman qavrayışı niyə fərqlidir?
Araşdırma depressiya epizodları keçirmiş insanların zamanın keçməsini sağlam insanlardan fərqli qavraya biləcəyini göstərib.
TodayPress TV xəbər verir ki, tədqiqat zamanı depressiya tarixçəsi olan, lakin hazırda remissiyada olan iştirakçılara ekranda ardıcıl olaraq iki dəfə işıqlandırılan ulduzların müddətini müqayisə etmək tapşırılıb.
Müşahidələrə görə, əksər insanlarda iki interval eyni olsa belə, birinci stimul subyektiv olaraq daha qısa qəbul edilir. Beyin əvvəl yaşanmış zaman intervalının yaddaşdakı təsvirini tədricən “sıxaraq” onun daha qısa hiss olunmasına səbəb olur. Tədqiqatçılar bu mexanizmin serotonergik sistemlə əlaqəli olduğunu bildirirlər.
Depressiya keçmişi olan iştirakçılarda isə bu zaman “sıxılması” müşahidə edilməyib. Onlar intervalların real müddətini daha dəqiq qiymətləndiriblər.
Alimlər bunun depressiv epizodların nəticəsi, yoxsa əvvəldən mövcud olan genetik xüsusiyyətlə bağlı olduğunu hələ müəyyən edə bilmirlər.
Nəticələr depressiya zamanı zamanın niyə subyektiv olaraq daha yavaş keçdiyinə dair mümkün izahlardan birini ortaya qoyur. Sağlam insanlarda beynin gündəlik və ya xoşagəlməz təcrübələrin zaman baxımından təsirini “sıxmaq” qabiliyyəti olduğu halda, depressiya tarixçəsi olan insanlarda bu elastikliyin zəifləyə biləcəyi ehtimal edilir.
Tədqiqatçılara görə, bu mexanizmin zəifləməsi xoşagəlməz hadisələrin yaddaşda daha uzun və detallı qalmasına, həmin təcrübələr barədə təkrar-təkrar düşünməyə və psixoloji adaptasiyanın çətinləşməsinə səbəb ola bilər.
Türkan İsgəndərli
