Beyin şişi özünü necə göstərir? İlk əlamətlər açıqlandı

Baş beyin şişi beyində və ya onun ətrafındakı toxumalarda hüceyrələrin nəzarətsiz şəkildə çoxalması nəticəsində yaranan törəmədir. Bu şişlər xoşxassəli və ya bədxassəli ola bilər. Xoşxassəli şişlər xərçəng hesab edilməsə də, beyində yerləşdikləri üçün böyüdükdə ətraf toxumalara təzyiq göstərə və ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilərlər.

TodayPress TV xəbər verir ki, baş beyin şişinin əlamətləri şişin yerləşdiyi nahiyədən, ölçüsündən və böyümə sürətindən asılı olaraq dəyişir. Ən çox rast gəlinən simptomlardan biri davamlı və zaman keçdikcə güclənən baş ağrısıdır. Bəzi insanlarda baş ağrısı xüsusilə səhərlər daha çox hiss edilə bilər və ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət oluna bilər.

Görmənin bulanıqlaşması və ya ikiqat görmə, nitqdə çətinlik, yaddaş və diqqət problemləri, davranış və şəxsiyyətdə dəyişikliklər də mümkün əlamətlər arasındadır. Bəzi hallarda qol və ya ayaqlarda zəiflik və keyimə, tarazlıq və koordinasiya problemləri, eşitmə dəyişiklikləri və qıcolma tutmaları müşahidə edilə bilər.

Lakin bu əlamətlərin olması mütləq baş beyin şişinin mövcudluğunu göstərmir. Baş ağrısı, görmə pozuntusu və digər simptomların çoxsaylı başqa səbəbləri də ola bilər. Daha çox diqqət tələb edən məqam simptomların yeni başlaması, davamlı olması və zaman keçdikcə ağırlaşmasıdır.

Beyin şişindən şübhələnildikdə həkim ilk növbədə xəstənin şikayətlərini və xəstəlik tarixçəsini qiymətləndirir, daha sonra nevroloji müayinə aparır. Diaqnoz üçün əsas müayinələrdən biri maqnit-rezonans tomoqrafiyasıdır (MRT). Bəzi hallarda kompüter tomoqrafiyasından (KT) da istifadə edilir.

Şişin dəqiq növünü müəyyənləşdirmək üçün biopsiya və ya əməliyyat zamanı götürülən toxumanın histopatoloji müayinəsi tələb oluna bilər. Bu analiz müalicə strategiyasının müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayır.

Baş beyin şişlərinin müalicəsi hər xəstədə eyni olmur. Müalicə üsulu şişin növündən, ölçüsündən, yerləşdiyi nahiyədən, böyümə xüsusiyyətlərindən və xəstənin ümumi vəziyyətindən asılı olaraq seçilir.

Əməliyyat əsas müalicə üsullarından biri ola bilər. Şişin təhlükəsiz şəkildə çıxarılması mümkün olduqda cərrahi müdaxilədən istifadə edilir. Bəzi hallarda isə şişin tamamilə çıxarılması mümkün olmur və əlavə müalicələrə ehtiyac yaranır.

Şüa terapiyası və kimyaterapiya müəyyən beyin şişlərinin müalicəsində tətbiq edilir. Müasir tibbdə bəzi şişlərin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq hədəfli müalicə və digər yeni müalicə üsullarından da istifadə oluna bilər.

Kiçik, yavaş böyüyən və ciddi simptom yaratmayan bəzi xoşxassəli şişlər isə dərhal müalicə edilmədən, müntəzəm MRT müayinələri ilə nəzarətdə saxlanıla bilər.

Baş beyin şişinin müalicə şansı konkret olaraq şişin növündən və xüsusiyyətlərindən asılıdır. Bəzi şişlər tamamilə çıxarıldıqdan sonra uzun müddət problem yaratmaya bilər. Digər, xüsusilə aqressiv bədxassəli şişlər isə daha mürəkkəb və uzunmüddətli müalicə tələb edə bilər.

Buna görə yalnız “beyin şişi” diaqnozuna əsasən xəstənin sağalma ehtimalı barədə fikir söyləmək düzgün deyil. Şişin dəqiq növü, dərəcəsi, yerləşməsi, molekulyar xüsusiyyətləri və müalicəyə verdiyi cavab nəzərə alınmalıdır.

Qəfil başlayan və çox şiddətli baş ağrısı, ilk dəfə yaranan qıcolma, huşun itməsi, qəfil nitq pozuntusu, bədənin bir tərəfində zəiflik və ya görmənin kəskin pisləşməsi zamanı təcili tibbi yardım tələb oluna bilər.

Baş ağrısı və ya digər nevroloji əlamətlərin olması avtomatik olaraq beyin şişi demək deyil. Ancaq səbəbi bilinməyən, davamlı və getdikcə ağırlaşan simptomlar müşahidə edilirsə, vaxtında həkim müayinəsindən keçmək vacibdir.

Kübra Musayeva