Dəridə bu səpgilərə DİQQƏT EDİN!

Övrə və ya ürtiker dəridə qəfil yaranan, adətən qaşınma ilə müşayiət olunan qabarıq səpgilərdir. Səpgilər bədənin müxtəlif nahiyələrində meydana çıxa bilər və ölçüsü bir neçə millimetrdən bir neçə santimetrə qədər dəyişə bilər.

Ürtiker zamanı dəridə qızartı və şişkinlik yaranır. Səpgilər bəzən bir neçə dəqiqə və ya saat ərzində yox olur, daha sonra bədənin başqa hissəsində yenidən ortaya çıxa bilər.

Övrənin əsas əlamətləri

Ürtikerin ən xarakterik əlaməti dəridə qabarıq və qaşınan səpgilərin yaranmasıdır. Bununla yanaşı, dəridə qızartı və şişkinlik, səpgilərin müxtəlif ölçüdə olması, onların bədənin bir nahiyəsindən digərinə keçməsi də müşahidə oluna bilər.

Bəzi insanlarda dodaq, göz qapaqları və üz nahiyəsində şişkinlik yarana bilər. Daha ağır hallarda ağız, dil və boğazda da şişkinlik meydana çıxa bilər.

Səpgilər adətən iz qoymadan yox olur. Ayrı-ayrı səpgilər 24 saatdan çox davam etməyə bilər, lakin yeni səpgilər yarana bildiyi üçün ürtiker daha uzun müddət davam edə bilər.

Övrəyə nə səbəb olur?

Ürtikerin səbəbi hər zaman müəyyən edilmir. Xüsusilə xroniki ürtiker zamanı konkret səbəbi müəyyənləşdirmək çətin ola bilər.

Qida məhsulları, bəzi dərmanlar, həşərat sancmaları və infeksiyalar ürtikeri tətikləyə bilər. Bununla yanaşı, soyuq və isti hava, günəş işığı, fiziki təzyiq, dərinin sürtünməsi, güclü tərləmə və emosional gərginlik də bəzi insanlarda səpgilərin yaranmasına səbəb ola bilər.

Qida ilə bağlı hallarda süd, yumurta, balıq, dəniz məhsulları, qoz-fındıq və digər məhsullar allergik reaksiyaya səbəb ola bilər. Lakin dəridə yaranan hər səpgi qida allergiyası ilə əlaqəli deyil.

Kəskin və xroniki ürtiker

Ürtiker davametmə müddətinə görə əsasən kəskin və xroniki formalara ayrılır.

Kəskin ürtiker 6 həftəyə qədər davam edir. Bu forma infeksiyalar, qidalar, dərmanlar və digər tətikləyicilərlə əlaqəli ola bilər.

Xroniki ürtiker isə 6 həftədən çox davam edən və təkrarlanan səpgilərlə xarakterizə olunur. Bu zaman səbəb bəzən müəyyən edilmir. Bəzi hallarda immun sisteminin fəaliyyəti ilə əlaqəli mexanizmlər rol oynaya bilər.

Övrə necə müəyyən edilir?

Diaqnoz əsasən səpgilərin görünüşü, nə vaxt yarandığı, nə qədər davam etdiyi və hansı hallarda təkrarladığı nəzərə alınaraq həkim tərəfindən qoyulur.

Həkim xəstənin qəbul etdiyi dərmanlar, qidalar, keçirdiyi infeksiyalar, allergiyalar və digər mümkün tətikləyicilər barədə məlumat toplaya bilər. Lazım olduqda əlavə müayinələr də aparılır.

Övrə necə müalicə olunur?

Müalicə ürtikerin səbəbindən və ağırlığından asılıdır. Əsas məqsəd qaşınmanı və səpgiləri nəzarətdə saxlamaq, mümkün olduqda tətikləyicini aradan qaldırmaqdır.

Həkimlər ürtiker zamanı antihistamin preparatlar təyin edə bilərlər. Daha ağır və xüsusi hallarda başqa müalicə üsullarına ehtiyac yarana bilər. Dərman seçimi və dozası həkim tərəfindən müəyyən edilməlidir.

Səpgilər zamanı dərini qıcıqlandıran isti duşdan, sıx geyimlərdən və məlum tətikləyicilərdən uzaq durmaq da faydalı ola bilər.

Nə zaman təcili tibbi yardım lazımdır?

Ürtiker bəzən daha ciddi allergik reaksiyanın bir hissəsi ola bilər. Dodaq, dil və ya boğazda sürətlə artan şişkinlik, nəfəs almaqda çətinlik, boğulma hissi, başgicəllənmə, huşun itməsi və ya vəziyyətin sürətlə pisləşməsi baş verərsə, təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.

Belə hallarda gözləmək və evdə özbaşına müalicə aparmaq təhlükəli ola bilər.

Övrə çox vaxt müvəqqəti xarakter daşısa da, təkrarlanan və uzun müddət davam edən səpgilər zamanı dermatoloq və ya allerqoloqa müraciət etmək vacibdir. Dəridə yaranan hər səpginin səbəbi ürtiker olmaya bilər və düzgün diaqnoz üçün tibbi müayinə tələb olunur.

Kübra Musayeva