Nevralgiya ağrısı nədir? - Səbəbləri və müalicə üsulları
Nevralgiya periferik və ya kəllə-beyin sinirlərinin zədələnməsi və ya qıcıqlanması nəticəsində yaranan sinir ağrısıdır. Ağrı adətən qəfil başlayır və sancma, yanma, elektrik cərəyanı vurması və ya kəskin batma hissi ilə özünü göstərə bilər.
Nevralgiya bədənin müxtəlif nahiyələrində meydana çıxa bilər. Üçlü sinir nevralgiyasında ağrı əsasən üzün bir tərəfində, qabırğaarası nevralgiyada isə döş qəfəsi boyunca hiss olunur. Ağrı tutmaları saniyələrdən bir neçə dəqiqəyə qədər davam edə və gün ərzində dəfələrlə təkrarlana bilər.
Xəstəliyin səbəbləri müxtəlifdir.
Sinirin ətrafındakı damar tərəfindən sıxılması, zədələnmələr, cərrahi müdaxilələr, infeksiyalar və bəzi nevroloji xəstəliklər nevralgiyaya səbəb ola bilər. Şəkərli diabet kimi sinirlərə zərər verə bilən xəstəliklər də sinir ağrısının yaranma riskini artıra bilər.
Bəzi hallarda nevralgiya herpes zoster infeksiyasından sonra inkişaf edir. Bu zaman səpgi və digər əlamətlər keçdikdən sonra həmin sinirin keçdiyi nahiyədə uzunmüddətli ağrı qala bilər. Buna postherpetik nevralgiya deyilir.
Diaqnoz üçün həkim ağrının xarakterini, yerləşməsini, nə vaxt başladığını və hansı amillərlə artdığını qiymətləndirir. Zərurət olduqda nevroloji müayinə, qan analizləri, maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT) və digər müayinələrdən istifadə edilə bilər.
Müalicə səbəbdən və nevralgiyanın növündən asılıdır. Sinir ağrılarında həkim tərəfindən karbamazepin, okskarbazepin, gabapentin və ya pregabalin kimi dərmanlar təyin oluna bilər. Adi ağrıkəsicilər isə bəzi nevralgiya növlərində kifayət qədər təsirli olmaya bilər.
Səbəb infeksiya, diabet və ya başqa əsas xəstəlikdirsə, həmin problemin müalicəsi də vacibdir. Bəzi hallarda fizioterapiya və digər dəstəkləyici üsullardan istifadə edilə bilər.
Dərman müalicəsinin kifayət etmədiyi və ağrının səbəbinin müəyyən edilə bildiyi hallarda sinir blokadası, radiotezliklə müalicə və ya cərrahi müdaxilə kimi prosedurlar nəzərdən keçirilə bilər. Bu üsullar yalnız mütəxəssis qiymətləndirməsindən sonra seçilməlidir.
Üzdə və ya bədənin hər hansı nahiyəsində təkrarlanan, elektrik cərəyanı kimi kəskin ağrı, keyimə və ya hissiyat dəyişiklikləri müşahidə olunursa, nevroloqa müraciət etmək məsləhətdir. Xüsusilə ağrı qəfil başlayıbsa və zəiflik, danışıq pozğunluğu və ya görmə dəyişiklikləri ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım tələb olunur.
Aysel Mətləb
