Rubik kubunu sürətlə həll edənlərin beyni fərqli işləyir
Rubik kublarını sürətlə həll edən insanların beynində gözlənilməz dəyişikliklər aşkar edilib.
TodayPress TV xəbər verir ki, bu barədə Experimental Brain Research (EBR) jurnalında məqalə dərc edilib.
Aalborq Universitetinin alimləri təcrübəli spidkubların həm zehni olaraq həll planı qurarkən, həm də onu həyata keçirərkən eyni neyron nümunələrindən istifadə etdiklərini göstəriblər. Bu o deməkdir ki, peşəkarlar kubun kənarlarını hərəkət etdirməyə başlamazdan əvvəl Rubik kubunu əsasən başlarında "həll edirlər".
Tədqiqatda kubu orta hesabla 17 saniyəyə həll edən 13 təcrübəli oyunçu iştirak edib. Elektroensefaloqrafiyadan istifadə edərək tədqiqatçılar həm fərdi idrak tapşırıqları zamanı, həm də tapmacanı həll edərkən onların beyin fəaliyyətini izləyiblər.
İştirakçılara əvvəlcə planlaşdırma, məkan düşüncəsi, yaddaş və motor bacarıqlarını yoxlayan tapşırıqlar verildi. Daha sonra onlara qarışdırılmış kubu yoxlamaq üçün 15 saniyə vaxt verildi və bundan sonra onu mümkün qədər tez həll etmələri tələb olundu.
Təhlillər göstərir ki, yaddaş, hərəkət planlaşdırması, vizual-məkan emalı və incə motor bacarıqlarından məsul olan beyin sahələri sinxron şəkildə fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, planlaşdırma zamanı və faktiki qərar qəbul etmə zamanı beynin elektrik fəaliyyəti demək olar ki, eyni idi.
Tədqiqatın müəllifi, Biomexanika üzrə dosent Anderson Souza Oliveira izah edib: "İdmançıların beyinləri kubu zehni olaraq təhlil edərkən və fiziki olaraq həll edərkən çox oxşar şəkildə işləyir. Onlar tapşırığa o qədər uyğunlaşıblar ki, onu tamamilə başlarında həll edə və sonra sadəcə hərəkətləri təkrarlaya bilirlər".
Əlavə təhlil fərdi idrak bacarıqları ilə qərar qəbuletmə uğuru arasında əlaqə olduğunu aşkar edib. Məsələn, görmə qabiliyyətindən məsul olan ənsə payındakı fəaliyyət hərəkətin dəqiqliyi ilə əlaqəli idi. Planlaşdırma performansı isə beynin temporal bölgələrindəki fəaliyyətlə əlaqələndirildi.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, bu nəticələr beynin həm mürəkkəb hesablamalar, həm də sürətli hərəkətlər tələb edən tapşırıqların öhdəsindən necə gələ biləcəyini izah edir – adətən insanlar üçün çətin olan bir prosesi mütəxəssislər üçün effektiv şəkildə birləşdirir.
Lakin tədqiqatın məhdudiyyətləri də var: yalnız təcrübəli spidkublar üzərində aparılıb, yeni başlayanlardan ibarət nəzarət qrupu olmayıb, nümunə kiçik olub və tamamilə kişilərdən ibarət idi. Gələcəkdə alimlər beynin öyrənmə zamanı necə dəyişdiyini öyrənməyi planlaşdırırlar.
Onların fikrincə, əldə edilən məlumatlar təkcə mütəxəssis bacarıqlarını anlamaq üçün deyil, həm də uşaqlar və nevroloji xəstəlikləri olan insanlar da daxil olmaqla, idrak qabiliyyətlərinin öyrədilməsi metodlarının hazırlanması üçün faydalı ola bilər.
Jalə Rövşən
