Hadrutda düşmən xüsusi təyinatlıların sızma əməliyyatı ilə necə tələyə salındı?
Hadrut döyüşləri 2020-ci il Vətən müharibəsinin ən ağır və gərgin mərhələlərindən biri kimi tarixə düşüb.
TodayPress TV xəbər verir ki, Hadrut əməliyyatı 2020-ci ilin oktyabrında Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsi və ətraf ərazilərində aparılıb. Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı işğal olunmuş Hadrutun azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun cənub istiqamətində əldə etdiyi mühüm hərbi nailiyyətlərdən biri olub.
Hadrutun coğrafi mövqeyi onun hərbi-strateji əhəmiyyətini artırırdı. Qəsəbənin ətrafındakı yüksəkliklər geniş əraziyə nəzarət imkanı verdiyindən, bu yaşayış məntəqəsinin azad edilməsi asan başa gəlməyib. Azərbaycan hərbçiləri burada ciddi müqavimətlə qarşılaşıb və bir neçə gün davam edən şiddətli döyüşlər aparılıb.
Hadrut uğrunda ağır döyüşlər
Azərbaycan Ordusunun cənub cəbhəsində irəliləməsi və Hadrut istiqamətinə yönəlməsi qarşı tərəf üçün gözlənilməz addımlardan biri olub.
Oktyabrın 7-dən etibarən Hadrut ətrafında ağır artilleriya döyüşləri başlayıb. Oktyabrın 9-da Azərbaycan bölmələri qəsəbə yaxınlığındakı bir sıra strateji yüksəklik və yaşayış məntəqələrinə nəzarəti ələ keçirib.
Döyüşlərin ilk günlərində Hadrut üzərində nəzarətlə bağlı ziddiyyətli məlumatlar yayılıb. Bunun əsas səbəblərindən biri qəsəbənin ətrafındakı hakim yüksəkliklər uğrunda döyüşlərin davam etməsi olub. Azərbaycan xüsusi təyinatlılarının düşmən müdafiəsinin dərinliyinə sızaraq Hadruta daxil olması və digər bölmələrin qəsəbəyə aparan yolları nəzarətə götürməsi əməliyyatın gedişində mühüm rol oynayıb.
Sonrakı mərhələdə Hadrut ətrafındakı yüksəkliklərin də nəzarətə götürülməsi ilə qəsəbənin tam azad edilməsi təmin olunub. Müxtəlif mənbələrin məlumatlarına görə, Azərbaycan qüvvələri oktyabrın 14-15-də Hadrut üzərində tam nəzarət yaradıb.
Hadrutun azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun Şuşa istiqamətində sonrakı irəliləyişi üçün də mühüm imkanlar yaradıb. Xüsusi təyinatlı qüvvələrin Hadrut istiqamətindən Şuşaya doğru hərəkəti müharibənin sonrakı gedişində mühüm rol oynayıb.
Hadrut əməliyyatının strateji əhəmiyyəti
Hadrutun azad edilməsi 44 günlük müharibənin əsas dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur. Əməliyyat nəticəsində Azərbaycan Ordusu cənub istiqamətində mövqelərini möhkəmləndirib, düşmənin müdafiə xəttini yarıb və sonrakı hərbi əməliyyatlar üçün əlverişli şərait əldə edib.
Hadrutun itirilməsi Ermənistan tərəfi üçün həm hərbi, həm də psixoloji baxımdan ciddi zərbə olub. Azərbaycan Ordusunun uğurlu irəliləyişi isə Qarabağda digər ərazilərin azad edilməsi istiqamətində əməliyyatların genişləndirilməsinə imkan verib.
Prezident İlham Əliyevin açıqlamalarına əsasən, həmin dövrdə Cəbrayıl rayonunun Qışlaq, Qaracallı, Əfəndilər və Süleymanlı, Füzuli rayonunun Yuxarı Güzlək və Gorazıllı, Tərtər rayonunun Çaylı, Xocavənd rayonunun Sor kəndləri və Hadrut qəsəbəsi işğaldan azad edilib.
Xocavəndin təbiəti və zəngin tarixi
Hadrutun yerləşdiyi Xocavənd rayonu təbii sərvətləri, dağlıq relyefi və zəngin tarixi-mədəni irsi ilə seçilir.
Rayonda ənənəvi olaraq heyvandarlıq, üzümçülük, quşçuluq, taxılçılıq, bostançılıq və tərəvəzçilik əsas təsərrüfat sahələrindən olub. Ərazidə arpa, buğda, qarğıdalı, soğan, kartof, yem çuğunduru və müxtəlif bostan-tərəvəz bitkiləri yetişdirilib.
Rayonun ərazisində çoxsaylı təbii və istirahət məkanları, o cümlədən Bağırxan, Qırmızı Bazar, Mədə Bulağı, Baba Bulağı və Ballı Bulaq kimi ərazilər yerləşir.
Xocavəndin relyefi əsasən dağlıqdır. Bölgənin ərazisindən Qarabağ dağ silsiləsinin cənub-şərq qolları keçir. Rayonun çayları Kür-Araz hövzəsinə daxildir. Ərazidə kolluqlar, seyrək meşələr və enliyarpaq meşəliklər geniş yayılıb.
Xocavənd həm də Azərbaycanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri kimi zəngin arxeoloji və mədəni irsə malikdir. Bölgədə qədim insan məskənləri, mağaralar, yaşayış yerləri, qala divarları, türbələr, daş qoç heykəlləri və müxtəlif dövrlərə aid digər maddi-mədəniyyət nümunələri mövcuddur.
Rayon ərazisində dünya və respublika əhəmiyyətli çoxsaylı tarix-memarlıq və mədəniyyət abidələri yerləşir. Bu abidələr Azərbaycanın qədim tarixini, milli-mədəni irsini və xalqın əsrlər boyu formalaşmış adət-ənənələrini özündə əks etdirir.
Hadrut əməliyyatı isə bütün bu tarixi-coğrafi əhəmiyyətlə yanaşı, 44 günlük Vətən müharibəsinin hərbi salnaməsində xüsusi yer tutur. Qəsəbənin azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun Şuşaya doğru irəliləyişində mühüm mərhələlərdən biri olub.
