“Night Stalkers” – ABŞ-nin Elit Xüsusi Aviasiya Bölməsi
“Night Stalkers” (Gecə İzləyiciləri) – ABŞ-nin Ordusuna məxsus 160-cı Xüsusi Əməliyyatlar Aviasiya Alayıdır.
Alay ABŞ-nin Xüsusi Əməliyyatlar Komandanlığının tərkibində fəaliyyət göstərir və gecə şəraitində yüksək riskli tapşırıqları yerinə yetirməkdə ixtisaslaşıb.
Bu elit alay 1981-ci ildə İran girovlarının azad olunması zamanı baş vermiş uğursuz “Operation Eagle Claw” (Qartal Pəncəsi Əməliyyatı) hadisəsindən sonra yaradılıb. Əməliyyatın uğursuzluğu ABŞ-nin xüsusi aviasiya potensialındakı boşluğu üzə çıxardığı üçün “Night Stalkers” bölməsi formalaşdırılıb.
Bölmənin əsas qərargahı Kentukki ştatındakı Fort Campbell hərbi bazasındadır. Əlavə bölmələr Tennessi və Vaşinqton ştatlarında yerləşir. “Night Stalkers” dörd əsas tabordan ibarətdir. Onların hər biri fərqli əməliyyat ixtisasına malikdir: döyüş, dəstək, logistika və texnoloji sınaqlar.
İstifadə etdikləri helikopterlər dünyanın ən modern helikopterlərindəndir:
MH-47G Chinook – uzun məsafəli və ağır yüklü əməliyyatlar üçün;
MH-60M Black Hawk – döyüş və təxliyə tapşırıqları üçün;
MH-6M Little Bird – kəşfiyyat və desant əməliyyatları üçün.
Bu helikopterlər FLIR (Forward-Looking Infrared – İrəli Baxan İnfraqırmızı Kamera), GPS (Global Positioning System – Qlobal Mövqe Müəyyənləşdirmə Sistemi) və NVG (Night Vision Goggles – Gecə Görmə Eynəkləri) kimi sistemlərlə təchiz olunub.
“Night Stalkers” ABŞ-nin bir çox gizli əməliyyatlarında iştirak edib. Ən məşhuru 2011-ci ildə Pakistanın Əbbottabaddakı “Operation Neptune Spear” (Neptunun Nizə Əməliyyatı) olub.
Bu əməliyyatda “Night Stalkers” SEAL Team 6 (ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Xüsusi Əməliyyatlar Qrupu) ilə birlikdə Osama bin Ladenin zərərsizləşdirilməsində iştirak edib. Bundan başqa, onlar “Gothic Serpent” (Somali, 1993), “Red Wings” (Əfqanıstan, 2005) və “Just Cause” (Panama, 1989) kimi əməliyyatlarda da yer alıblar.
Alayın əsas missiyası ABŞ-nin Delta Force (Xüsusi Quru Qoşunları Əməliyyat Qrupu), SEAL Team 6, Rangers (Quru Qoşunlarının Xüsusi Təyinatlı Alayı) və CIA SAD (Special Activities Division – Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Xüsusi Fəaliyyətlər İdarəsi) kimi bölmələrinə hava dəstəyi verməkdir. Onlar gizli nəqliyyat, döyüş dəstəyi, kəşfiyyat və təxliyə əməliyyatlarını icra edirlər.
“Night Stalkers”ın devizi “Night Stalkers Don’t Quit” (“Gecə İzləyiciləri Heç Vaxt İmtina Etmir”) ifadəsidir. Bu da bölmənin dözümlülüyünü və qətiyyətini əks etdirir.
Bölməyə qəbul olduqca çətindir. Hər bir üzv “Green Platoon” (Yaşıl Bölük) adlı ağır ilkin təlim mərhələsindən keçir. Burada gecə uçuşları, gizlilik, təxliyə və ekstremal şəraitdə manevrlər tədris olunur.
Bölmənin şəxsi heyətinin sayı məxfi saxlanılır, lakin müxtəlif mənbələrdə 2500–3000 nəfər arası göstərilir. Onların çoxu yüksək təcrübəli pilotlar və texniki heyətdir.
Məlumatlara görə, “Night Stalkers” 11 sentyabr hadisələrindən dərhal sonra Əfqanıstana ilk xüsusi təyinatlı dəstələri məhz öz helikopterləri ilə daşıyıb. Həmçinin ABŞ prezidentlərinin səfərlərində gizli “shadow escort” (kölgə müşayiətçisi) kimi təhlükəsizlik təminatında da iştirak edirlər.
Bu alay dünyanın ən peşəkar, texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş aviasiya bölmələrindən biri hesab olunur. “Night Stalkers” adı bu gün sarsılmaz döyüş ruhu, gizlilik və dəqiqliyin simvoluna çevrilib.
