Osteopeniya nədir və niyə təhlükəlidir?
Osteopeniya dünyada yetkin insanların təxminən 40%-də müşahidə olunur.
TodayPress TV xəbər verir ki, xüsusilə yaşlı insanlarda və menopauzadan sonrakı qadınlarda daha geniş yayılıb.
Bu vəziyyət sümük sıxlığının azalması ilə xarakterizə olunur və adətən uzun müddət heç bir əlamət vermir. Bir çox insan osteopeniyanı yalnız sümük sınığından və ya xüsusi müayinədən sonra öyrənir. Həkimlər bildirirlər ki, osteopeniya gələcəkdə Osteoporoz riskinin əsas xəbərçilərindən biridir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, insan orqanizmində sümük toxuması daim yenilənir: köhnə sümük dağılır, yenisi yaranır. Lakin 25-30 yaşdan sonra sümük itkisi tədricən üstünlük təşkil etməyə başlayır və bu da sümük sıxlığının azalmasına səbəb olur.
Əsas risk faktorları arasında yaşlanma, menopauzadan sonra estrogen hormonunun azalması, siqaret çəkmək, spirtli içki istifadəsi, az hərəkətli həyat tərzi, həmçinin kalsium və "D" vitamini çatışmazlığı göstərilir.
Xəstəliyin aşkarlanması üçün əsas üsul DXA skanlaması hesab olunur. Müayinədə "T-balı" -1 ilə -2.5 arasında olduqda osteopeniya, -2.5-dən aşağı olduqda isə osteoporoz diaqnozu qoyulur.
Həkimlər vurğulayırlar ki, osteopeniya osteoporozun sadəcə “yüngül forması” deyil, sümüklərin zəiflədiyini göstərən vacib xəbərdarlıq siqnalıdır.
Sümük sağlamlığını qorumaq üçün müntəzəm fiziki aktivlik tövsiyə olunur. Gəzinti, qaçış, rəqs və güc məşqləri sümük əmələ gəlməsini stimullaşdırır. Tay Çi kimi balans məşqləri isə yıxılma və sınıq riskini azalda bilər.
Qidalanma da mühüm rol oynayır. Süd məhsulları, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər və "D" vitamini ilə zəngin qidalar sümük sağlamlığı üçün faydalıdır. Bəzi hallarda həkimlər "D" vitamini əlavələri də təyin edə bilərlər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, erkən diaqnoz və düzgün həyat tərzi dəyişiklikləri ilə sümük itkisini yavaşlatmaq, hətta müəyyən qədər bərpa etmək mümkündür.
Türkan İsgəndərli
