Məşqdən sonra bərpa üçün necə qidalanmalıyıq? - Ətraflı
Məşqdən sonra düzgün qidalanma orqanizmin enerji ehtiyatlarının bərpasına, əzələlərin yenilənməsinə və növbəti fiziki aktivliyə hazırlaşmasına kömək edir. Bu mərhələdə əsas diqqət zülal, karbohidrat və maye qəbuluna yönəldilir.
Zülal məşqdən sonra əzələ toxumasının bərpası üçün vacib qida maddələrindən biridir. Yumurta, süd məhsulları, toyuq, balıq, paxlalılar və digər zülal mənbələri gündəlik qidalanmaya daxil edilə bilər.
Karbohidratlar məşq zamanı istifadə olunan enerji ehtiyatlarının, xüsusilə əzələlərdəki qlikogenin yenilənməsinə kömək edir. Düyü, kartof, yulaf, tam taxıllı məhsullar, meyvə və digər karbohidrat mənbələri bu baxımdan uyğun seçimlərdir.
Məşqdən sonra yalnız zülala üstünlük vermək düzgün yanaşma deyil.
Xüsusilə uzunmüddətli və intensiv məşqlərdən sonra zülal və karbohidratın birlikdə qəbul edilməsi həm əzələlərin bərpasını, həm də enerji ehtiyatlarının yenilənməsini dəstəkləyə bilər.
Maye qəbulu da bərpa prosesinin mühüm hissəsidir. Tərləmə nəticəsində itirilən mayenin yerinə qoyulması üçün su içmək lazımdır. Uzun və intensiv məşqlərdə çox tərləyən insanlar üçün elektrolitlərin bərpası da əhəmiyyətli ola bilər.
Məşqdən sonra yeməyin dəqiq vaxtı ilə bağlı əvvəlki kimi sərt qaydalar yoxdur. Ümumi gündəlik qidalanma daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, məşqdən sonrakı saatlarda balanslı yemək qəbul etmək bərpa prosesinə dəstək verə bilər.
Sadə seçim kimi qatıq və meyvə, yumurta və tam taxıllı çörək, toyuq və düyü, yaxud yulaf və süd kimi qidalar seçilə bilər. Əsas məqsəd müxtəlif qida qruplarını balanslı şəkildə birləşdirməkdir.
Bərpa üçün həddindən artıq yağlı, çox şəkərli və yüksək dərəcədə emal olunmuş qidalara üstünlük vermək isə yaxşı seçim sayılmır. Sağlam qidalanma ümumilikdə müxtəlif və balanslı olmalıdır.
Nəticə etibarilə, məşqdən sonra kifayət qədər zülal, uyğun miqdarda karbohidrat və maye qəbul etmək orqanizmin bərpasına kömək edən əsas amillərdəndir. Qidalanma ehtiyacları isə məşqin növünə, müddətinə və insanın ümumi enerji tələbatına görə dəyişir.
Aysel Mətləb