Kaktuslar haqqında təəccüblü fakt: Onlar təkamülün "sürət qatarıdır"

Kaktuslar yavaş böyüyən bitkilər kimi tanınsa da, əslində onların genetik dünyasında əsl "sürət yarışı" gedir. Son elmi araşdırmalar bu bitkilərin təkamül sürətinin gözləniləndən qat-qat yüksək olduğunu üzə çıxarıb.

TodayPress TV xəbər verir ki, "Biology Letters" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma kaktusların sirli aləminə işıq salıb. "Reading" Universitetinin (University of Reading) mütəxəssisləri tərəfindən aparılan tədqiqat çərçivəsində 750-dən çox kaktus növünün çiçək quruluşu mikroskopik dəqiqliklə təhlil edilib.

Tədqiqat zamanı ölçüləri 2 millimetrdən 37 santimetrə qədər dəyişən çiçəklər araşdırılıb. Lakin elmi qrup maraqlı bir faktla qarşılaşıb: yeni növlərin yaranmasında çiçəyin böyüklüyü deyil, onun formasını nə qədər sürətlə dəyişə bilməsi əsas rol oynayır.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi Ceymi Tompson bildirib:

"Biz əvvəlcə elə düşünürdük ki, daha uzun və mürəkkəb çiçəkləri olan kaktuslar daha çox yeni növ yaradır. Lakin məlum oldu ki, təkamülün mühərriki çiçəyin formaca çevikliyidir."

Bu kəşf həm də elm dünyasının klassiki Çarlz Darvinin bəzi mülahizələrinə yeni baxış tələb edir. Darvin hesab edirdi ki, yeni növlər xüsusi tozlandırıcılara uyğunlaşmış mürəkkəb çiçəklər sayəsində yaranır. Lakin kaktuslar göstərdi ki, sürətli forma dəyişikliyi mürəkkəblikdən daha vacibdir.

Hazırda dünyada 1850 kaktus növü məlumdur və onlar son 20-35 milyon ildə Amerikada inanılmaz dərəcədə geniş yayılıblar. Lakin bu müxtəlifliyə baxmayaraq, vəziyyət ürəkaçan deyil:

Kaktus növlərinin üçdə biri yox olma təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Alimlər 7 il ərzində 3 qitədən toplanan məlumatlar əsasında “CactEcoDB” adlı açıq baza yaradıblar.

Bu baza iqlim dəyişikliyinə qarşı ən həssas növləri müəyyən etməyə və onları xilas etməyə kömək edəcək.

Qiymət Mahir