Pakistanda nə baş verir?: "Sonuncu terrorçuya kimi..." - ŞƏRH

Pakistan ordusunun Balucistanda koordinasiyalı hücumlardan sonra keçirdiyi əməliyyatlar zamanı azı 92 silahlı məhv edilib. Baş nazir Şahbaz Şərif isə terrorizmə qarşı mübarizənin tamamilə aradan qaldırılana qədər davam edəcəyini bildirib. 

Maraqlıdır, Pakistanda nə baş verir? 

Mövzu ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan beynəlxalq münasibətlər üzrə pakistanlı ekspert Khalid Taimur Akram bildirib ki, Bəlucistanda təhlükəsizlik vəziyyəti ciddi şəkildə qeyri-sabitdir:

"Bəlucistanda mövcud təhlükəsizlik vəziyyəti Kvetta və əyalətin cənub-qərb hissəsində baş verən son terror hücumları fonunda son dərəcə kövrəkdir. Son bir neçə il ərzində Bəlucistan Azadlıq Ordusu (BLA) və Bəlucistan Azadlıq Cəbhəsi (BLF) kimi separatçı təşkilatlar tərəfindən həyata keçirilən silahlı üsyan və terror fəaliyyəti əyalətdə sülhü ciddi şəkildə pozub. Bu üsyançı və separatçı hərəkatlar təkcə Bəlucistanın təhlükəsizliyi və sabitliyi üçün deyil, həm də Pakistanın milli təhlükəsizliyi və regional sabitlik üçün ciddi təhdid yaradır. Üsyançı fəaliyyətlərin qonşu İran ərazisinə yayılması təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları daha da artırıb və vəziyyəti daha həyəcanverici edib".

Analitik qeyd edib ki, 2026-cı ilin yanvarında BLA bir neçə rayonda koordinasiyalı hücumlar həyata keçirib: 

"Son hesabatlara görə, Bəlucistan Azadlıq Ordusu 2026-cı ilin yanvar ayının sonlarında Bəlucistanın bir neçə rayonunda eyni vaxtda koordinasiyalı hücumlar həyata keçirib. Silahlılar polis bölmələrini, təhlükəsizlik obyektlərini, həbsxanaları və mülki əraziləri hədəfə almaq üçün silahlı hücumlar və intihar partlayışlarından istifadə ediblər. Bu hücumlar Kvetta və Qvadar da daxil olmaqla bir neçə şəhərdə eyni vaxtda baş verib ki, bu da yüksək səviyyədə planlaşdırma və koordinasiyanı nümayiş etdirir. Buna cavab olaraq, təhlükəsizlik qüvvələri genişmiqyaslı təmizləmə əməliyyatlarına başlayıb, BLA isə məsuliyyəti öz üzərinə götürərək hücumların dövlət qurumlarına qarşı təşkil olunmuş silahlı kampaniyanın bir hissəsi olduğunu bəyan edib".

Analitik qeyd edib ki, BLA Hindistanın dəstəyi ilə ölkəni sabitlikdən çıxarmağa çalışır:

“Pakistan hökuməti və hərbi rəhbərliyi dəfələrlə Hindistanın Bəlucistanda silahlı və separatçı fəaliyyətləri dəstəklədiyini bildirib. Pakistan rəsmilərinin sözlərinə görə, Bəlucistan Azadlıq Ordusu (BLA) kimi qruplar xarici kəşfiyyat orqanlarının, xüsusilə Hindistanın Araşdırma və Təhlil Qanadının (RAW) dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən vasitəçi qüvvələrdir. Rəsmilər hesab edirlər ki, bu fəaliyyətlər xüsusilə Bəlucistandakı iri inkişaf layihələrini və xarici investisiyaları hədəf alaraq Pakistanın iqtisadi inkişafını sarsıtmaq məqsədi daşıyır”. 

Khalid Akram bildirib ki, rəsmilər hücumları BLA və Hindistan əlaqəsi ilə izah edirlər:

“Müdafiə naziri də daxil olmaqla yüksək vəzifəli hökumət rəsmiləri Hindistanla BLA arasında birbaşa əlaqənin olduğunu iddia ediblər. Onların sözlərinə görə, Bəlucistanın bir neçə rayonunda baş verən son koordinasiyalı hücumlar yüksək səviyyəli planlaşdırma və təşkilatlanmanı göstərir ki, bu da xarici dəstəyin mövcudluğuna işarə edir. Rəsmilər bu hücumların Pakistanın daxili təhlükəsizliyinə zərər vurmaq, mülki əhalini hədəfə almaq və ölkəni beynəlxalq aləmdə qeyri-sabit göstərmək məqsədi daşıdığını bildiriblər”.

Ekspertin dediyinə görə, Bəlucistanda baş verən son genişmiqyaslı hücumlardan sonra Pakistan rəsmiləri bir daha BLA-nı günahlandıraraq hücum edənləri “Hindistan tərəfindən dəstəklənən terrorçular” adlandırıblar. Rəsmilər bildiriblər ki, koordinasiyalı hücumlar və silahlı basqınlardan sonra təhlükəsizlik qüvvələri geniş əməliyyatlar həyata keçirib və silahlıların yüksək təhlükəsizlikli əraziləri hədəfə alaraq əyalət boyunca xaos yaratmağa çalışdıqlarını qeyd ediblər.

O, əlavə edib ki, Pakistan, həmçinin, beynəlxalq platformalarda etibarlı sübutlara malik olduğunu bəyan edib. Bu hadisələr Pakistanı qeyri-sabit vəziyyətə salmaq və milli birliyi zəiflətmək məqsədi daşıyan daha geniş kampaniyanın bir hissəsidir.

Şərhçi onu da qeyd edib ki, diplomatik dialoq Bəlucistanda sülh və etimad yarada bilər:

"Siyasi dialoq Bəlucistan probleminin həllində yerli əhalinin problemlərini və narahatlıqlarını aradan qaldırmaq baxımından mühüm rol oynaya bilər. Terrorizmin qarşısını almaq və vətəndaşları qorumaq üçün təhlükəsizlik əməliyyatları vacibdir, lakin onlar problemi tam şəkildə həll edə bilməz. Bəluc siyasi liderləri, tayfa ağsaqqalları və gənclərlə dialoq aparmaq hökumətlə xalq arasında etimadın formalaşmasına kömək edə bilər. Bu, həmçinin inkişafın zəifliyi, resursların ədalətsiz bölüşdürülməsi və siyasi laqeydlik kimi məsələlərin həllinə şərait yaradar".

Analitikin qənaətincə, əgər Pakistan hökuməti xalqın səsinə ciddi şəkildə qulaq asar və onların həyat şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün real addımlar atarsa, bu yanaşma effektiv ola bilər. İnkişaf layihələri, daha yaxşı idarəetmə və ədalətli imkanlar təmin edildikdə, terror qrupları yerli əhali arasında dəstək tapa bilməz. Təhlükəsizlik tədbirləri ilə səmimi siyasi dialoqun balansı Bəlucistanda uzunmüddətli sülhün bərqərar olmasına kömək edə bilər.

Jalə Rövşən

TodayPress TV