Soros GERİ QAYIDIR! – İlk Macarıstan "ələ keçirildi"...

Elon Maskın 12 aprel 2026-cı il tarixində “X”də etdiyi bu paylaşım müasir siyasətin ən aktual suallarından birinə toxunur: milyarderlərin fondları, QHT-ləri və şəbəkələri vasitəsilə dövlətlərin daxili işlərinə nə qədər dərəcədə müdaxilə edilə bilər?

12 aprel seçkilərində Peter Magyarın rəhbərlik etdiyi “Tisza” partiyası Macarıstanda böyük fərqlə qalib gəldi – 199 mandatdan 138-ni aldı, “Fidesz” isə cəmi 55-də qaldı. Amma Mask bunu sadəcə xalqın iradəsi kimi görmədi. O, birbaşa Corc Sorosun “Open Society Foundations” şəbəkəsini günahlandırdı və “Soros təşkilatı Macarıstanı ələ keçirdi” yazdı. Bu, Aleksandr Sorosun (Corcun oğlu) qələbəni “Macarıstan xalqı ölkəsini geri aldı” kimi qeyd etdiyi posta cavab idi.

Sorosun Macarıstanla əlaqəsi çox qədimdir. 1984-cü ildən, yəni kommunizm dövründən başlayaraq “Open Society” Macarıstanda işləyir. Soros özü Budapeştdə doğulub, nasistlərdən qaçıb və sonradan “açıq cəmiyyət” ideyasını qlobal miqyasda maliyyələşdirib. Onun fondları illər boyu müstəqil media, insan hüquqları QHT-ləri, miqrasiya siyasətini dəstəkləyən layihələrə milyonlarla dollar xərcləyib. Viktor Orban isə bunu “xarici müdaxilə” kimi qiymətləndirərək 2018-ci ildən “Stop Soros” qanunlarını qəbul etdi, universitetləri bağladı, QHT-lərə ağır vergi qoydu. İndi isə Orban getdi, “Tisza” gəldi. “Tisza” pro-Avropa, QHT-lərə daha açıq, miqrasiya və gender siyasətində daha liberal mövqe tutur. 

Maraqlıdır ki, hekayə yalnız Macarıstanla bitmir. Bu, müasir hakimiyyətlərin yeni reallığıdır. Ənənəvi siyasətdə hakimiyyət seçki qutuları və partiyalar vasitəsilə formalaşırdı. İndi isə Soros kimi şəbəkələr qlobal miqyasda pul, media, təhsil, məhkəmə islahatları vasitəsilə “yumşaq güc” yaradır. Liberallar bunu “demokratiyanı dəstəkləmək” adlandırır, çünki Soros illərdir diktaturalara, korrupsiyaya, millətçiliyə qarşı mübarizə aparıb. Amma tənqidçilər deyir ki, bu, seçilmiş hökumətləri devirmək, milli suverenliyi zəiflətmək və qlobalist gündəliyi (açıq sərhədlər, LGBTQ+ siyasəti, Avropa inteqrasiyası) yeritmək üçün istifadə olunur. Macarıstanda Orbanın məğlubiyyəti bu mübarizənin kulminasiyası kimi görünür: bir tərəfdən xalq yorğunluğu, digər tərəfdən isə illərlə maliyyələşdirilən müxalifət strukturları.

Əslində, Maskın özü də bu oyunun içindədir. O da milyarder kimi siyasətə müdaxilə edir, amma açıq şəkildə, öz markası ilə. Fərq ondadır ki, Soros “gizli” fondlar vasitəsilə işləyir, Mask isə açıq danışır. Bu, 21-ci əsrin paradoksudur.

Qiymət Mahir