Suriya Alovun İçində – Qisas Saatı Yaxınlaşır!

Suriyada radikal İslamçı qrupların fəaliyyəti regionda davam edən münaqişənin əsas səbəblərindən biridir. 2014-cü ildən etibarən İŞİD ərazilərinin çoxunu itirsə də, qrup hələ də müəyyən gücünü qoruyub saxlayır. İŞİD hazırda vahid idarəçilik əvəzinə kiçik hüceyrələr və səhra qrupları şəklində fəaliyyət göstərir. Əsas məqsədi “xilafət” ideyasını bərpa etmək və sərt şəriət qanunlarını tətbiq etməkdir. Bu qruplar həmçinin fərqli dini inanca sahib şəxsləri ciddi şəkildə hədəf alırlar.

Suriya daxilində yalnız İŞİD deyil, bir sıra digər radikal qruplar da fəaliyyət göstərir. Bunlar arasında keçmiş müttəfiqlərindən ayrılmış və Əl-Qaidə ilə yaxın əlaqələr saxlayan qruplar xüsusi yer tutur. Məsələn, Hurras al-Din təşkilatı bir vaxtlar Əl-Qaidənin Suriya filialı kimi fəaliyyət göstərib və radikal ideologiyası ilə seçilir. Bu qrup İŞİD-dən fərqli olaraq qlobal Əl-Qaidə ideologiyasını tətbiq edir və sərt siyasi-hüquqi prinsiplər əsasında hərəkət edir.

Cihad Koordinasiya Təşkilatı isə radikal sələfi qruplardan hesab olunur. Bu qrup hazırkı hökuməti tanımır və Suriyanın Qərblə əməkdaşlığını qəbul etmir.

Vətəndaş müharibəsi zamanı Heyəti Təhriri əş-Şam (HTŞ) ilə də mübarizə aparan bu təşkilat hökumət qüvvələrinə tez-tez hücumlar həyata keçirir.

Suriya münaqişəsinə xarici döyüşçülərin də qatılması regionun mürəkkəbliyini artırıb. Mərkəzi Asiya ölkələrindən gələn döyüşçülər əsasən “Katibat İmam al-Buxari” və “Katibat Tavhid və Cihad” kimi qruplarda fəaliyyət göstərib. Bu birliklərin bazası isə Tacikistan və digər regionlarda radikal islamçıların üzvləri və onların ailə üzvləri tərəfindən təşkil olunub.

ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Suriyada həyata keçirdiyi “Hawkeye Strike” əməliyyatı isə bu mühitdə baş verən hücumlara cavab olaraq planlaşdırılıb. Dekabrın 13-də İŞİD Suriyada yerli hakimiyyət qüvvələrinə və ABŞ əsgərlərinə hücum etmiş, iki ABŞ əsgəri və bir tərcüməçi həlak olmuş, digər üç əsgər yaralanmışdı. ABŞ əməliyyatı əsasən İŞİD-in infrastruktur obyektləri və silah anbarlarını hədəf alıb.

Hazırkı vəziyyət göstərir ki, Suriyada radikal qrupların mövcudluğu hökumətin hakimiyyətini qorumaq üçün beynəlxalq dəstəyə və geniş təmizləmə əməliyyatlarına ehtiyac olduğunu sübut edir. Ərazi üzərindəki hüceyrə və kiçik qruplar mütəmadi olaraq aktivləşərək regionun sabitliyini təhdid etməyə davam edir. 

Müəllif : Zeynal Əmrəliyev