“Sərhədsiz yazıçı”: Ayxan Əliyev — Beynəlxalq PEN America üzvlüyü haqqında

TodayPress TV Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Ayxan Əliyev — Beynəlxalq PEN America üzvlüyü haqqında müsahibəni təqdim edir:

— Ayxan bəy, yaxın zamanda sizin PEN America beynəlxalq təşkilatının üzvü olduğunuz məlum oldu. Bu hadisə sizin üçün nə ifadə edir?

— Bu, mənim üçün sadəcə rəsmi status və ya bioqrafiyada bir sətir deyil. PEN America üzvlüyü ilk növbədə mənim ədəbi və ictimai fəaliyyətimin beynəlxalq səviyyədə tanınması deməkdir. Bu, yazıçı olaraq səsinin eşidildiyini, sözünə dəyər verildiyini hiss etməkdir. Burada söz azadlığına, mədəni dialoqa və müəllif məsuliyyətinə xüsusi önəm verilir.

— PEN America zəngin tarixə və ciddi nüfuza malik bir qurumdur. Məhz indi onun bir hissəsi olmaq sizin üçün niyə vacib idi?

— Mən uzun illərdir beynəlxalq ədəbi dialoq yolunda ardıcıl şəkildə irəliləyirəm. Kitablarım artıq Azərbaycanın hüdudlarını aşaraq ABŞ-də və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində təqdim olunur. Bir mərhələdə anlayırsan ki, təkcə beynəlxalq səhnədə görünmək yox, peşəkar və institusional bir mühitin üzvü olmaq vacibdir. PEN America ədəbiyyatla vətəndaş mövqeyini və humanist dəyərləri birləşdirən məhz belə bir məkandır.

— Bu üzvlüyü sizin Amerika ədəbi mühitində mövqeyinizin möhkəmlənməsi kimi qiymətləndirmək olarmı?

— Bəli, şübhəsiz. Mən Nyu-Yorkda yaşayıram, daimi ədəbi və mədəni prosesin içindəyəm, müxtəlif layihələrdə və çıxışlarda iştirak edirəm, eyni zamanda yeni kitab və bir sıra yaradıcılıq layihələri üzərində çalışıram. PEN America mənim üçün təkcə təşkilat deyil, dialoq, əməkdaşlıq və peşəkar inkişaf platformasıdır. Bu prosesin passiv izləyicisi yox, fəal iştirakçısı olmaq mənim üçün önəmlidir.

— Siz tez-tez vurğulayırsınız ki, beynəlxalq mədəni müstəvidə Azərbaycanı təmsil edirsiniz. Bu üzvlük milli kimliyinizlə necə uzlaşır?

— Harada olmağımdan asılı olmayaraq, mən azərbaycanlı yazıçıyam. Mənim köklərim, mədəniyyətim, dilim və dünyaya baxışım yazdıqlarımın əsasını təşkil edir. Bu baxımdan PEN America üzvlüyü mənə Azərbaycanı müasir ədəbiyyat vasitəsilə, canlı insan hekayələri və dərin mətnlər üzərindən təqdim etmək imkanı verir - stereotiplərsiz və səmimi şəkildə.

— PEN America çərçivəsində gələcək planlarınız nələrdir?

— Ədəbi müzakirələrdə, mədəni təşəbbüslərdə, maarifləndirici və humanitar layihələrdə iştirak etmək. Mən ədəbiyyatı dialoq və daxili oyanış vasitəsi kimi görürəm. Sözün insanları birləşdirə və dəyişə biləcəyinə inanıram - PEN America ilə məni birləşdirən əsas fəlsəfə də məhz budur.

— Sonda beynəlxalq tanınma arzusunda olan gənc yazıçılara nə demək istərdiniz?

— Özünüzə və mətninizə qarşı dürüst olun. Xarici uğurun arxasınca qaçmaq əvəzinə, daxili dərinlik və peşəkar intizam qurun. Ədəbi yol səbir tələb edir, amma müəllifin həqiqi səsi varsa, gec-tez o səs mütləq eşidiləcək.