Çinin İranı satdığı ortaya çıxdı: Müharibədə ərəblərə silahlar satıb...
Çin İran müharibəsi zamanı ABŞ-nin Körfəz müttəfiqlərinə silah satıb.
TodayPress TV "The Washington Post"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə həftə ərzində ABŞ-nin Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah sədri üçün hazırlanan məxfi kəşfiyyat hesabatında qeyd olunub.
Bildirilib ki, Amerika raketləri həmin ölkələri müdafiə etmək üçün havaya qalxarkən, Pekin onlara silah satmaqla yaranan xaosdan qazanc əldə edirdi. Bununla da bitmir. Çin, İran boğazı bağladıqdan sonra, özünü məsuliyyətli güc kimi təqdim edib və bütün müharibəni “qanunsuz” adlandırıb.
Daha sonra dünya ölkələrinə enerji böhranının idarə olunmasına kömək etmək üçün müdaxilə edib. ABŞ İsraili və Körfəz ölkələrini müdafiə etmək üçün Patriot raketləri, Tomahawklar və THAAD tutucularından istifadə edib. Çin isə yaranan boşluğu doldurdu.
Trampın Si ilə görüşmək üçün Pekinə uçduğu həftə belə bir hesabatın yayımlanması diqqətçəkən məqamdır.
Müharibələr həmişə yalnız birbaşa iştirakçılar üçün deyil, üçüncü tərəflər üçün də böyük fürsətlər yaradır. Çin ABŞ-nin Körfəz müttəfiqlərinə silah satmaqla həm gəlir əldə edir, həm də Vaşinqtonun hərbi asılılığını zəiflədir.
ABŞ-nin Patriot, Tomahawk və THAAD raket ehtiyatları sürətlə tükənərkən, Çin bu boşluğu dolduraraq yeni bazarlar qazanır. Hörmüz boğazının bağlanması qlobal enerji böhranına səbəb olduqda, Çin özünü “stabilizator” kimi təqdim edərək diplomatik nüfuzunu artırdı.
Pekin müharibəni “qanunsuz” adlandırmaqla beynəlxalq ictimaiyyətdə anti-Amerika əhval-ruhiyyəsini gücləndirdi. Eyni zamanda, ucuz İran neftini alaraq iqtisadi üstünlük əldə etdi və enerji ehtiyacı olan ölkələrə yardım təklif edərək yeni müttəfiqlər qazandı.
Bu hesabatın Tramp-Si görüşü ərəfəsində sızdırılması və ya yayılması Vaşinqtona strateji xəbərdarlıq ola bilər. ABŞ üçün ən böyük risk raket ehtiyatlarının tükənməsi və Çinin həm silah, həm də enerji bazarlarında yeni imkanlar qazanmasıdır.
Görünür ki, İran müharibəsi qlobal güc balansını dəyişdirərək Çini daha güclü mövqeyə çıxarır. Tramp Administrasiyası bu sammitdə Çinin bu fürsətlərdən istifadəsini məhdudlaşdırmaq üçün ciddi danışıqlar aparmalı olacaq. Pekin böhranı fürsətə çevirərək bunu peşəkar şəkildə dəyərləndirir.
Jalə Rövşən
