Yer kürəsinin maqnit sahəsi niyə sıradan çıxdı?
Alimlər Ediakaran dövrünə (təxminən 630-540 milyon il əvvəl) aid Yerin maqnit sahəsindəki qəribə dalğalanmaları izah etmək üçün yeni model irəli sürüblər.
TodayPress TV xəbər verir ki, əvvəlcə bu dəyişikliklərin tektonik plitələrin sürətli hərəkəti və ya planetin fırlanma oxuna nisbətən yerdəyişmə ilə bağlı olduğu düşünülürdü.
Lakin yeni tədqiqat dəyişikliklərin məyyən qanunauyğunluq izlədiyini göstərir. Tədqiqatçılar Mərakeşin Anti-Atlas bölgəsindəki vulkanik süxurları araşdıraraq qədim maqnit “barmaq izlərini” toplayıb. Yel Universitetinin professoru Devid Evans qeyd edib ki, yeni yanaşma Yerin maqnit sahəsinin dəyişkənliyini təsadüfi deyil, müəyyən modelə uyğun olaraq baş verdiyini göstərir.
Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, dramatik maqnit dəyişiklikləri milyon illər ərzində deyil, sadəcə minilliklər ərzində baş verib. Həmçinin, maqnit qütblərinin hərəkətinin fırlanma oxu ilə məhdudlaşmadığı, planet səthinin əhəmiyyətli sahələrindən keçə bildiyi aşkar edilib.
Yeni statistika metodları həmin dövrdə qitələrin və okeanların yerləşməsini daha dəqiq yenidən qurmağa imkan verir. Evans bildirir ki, bu yanaşma Yer kürəsinin geoloji tarixini anlamaqda böyük boşluğu doldura bilər və qədim dövrlərdən günümüzə qədər qitələrin hərəkətləri arasındakı əlaqələri aydınlaşdırmağa kömək edəcək.
Türkan İsgəndərli
