Dünyanın ən qədim spirtli içkisinin - 4500 YAŞI VAR
Varşava Universitetinin alimləri Polşanın şimal-şərqində aşkar edilən, təxminən 4500 il yaşı olan keramika qablarda fermentləşdirilmiş spirtli içkilərin kimyəvi izlərini müəyyən ediblər.
TodayPress TV xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Archaeometry" jurnalında dərc olunub.
Nümunələrin analizi göstərib ki, tədqiq edilən 13 qabın əksəriyyətində əvvəllər fermentləşdirilmiş içkilər saxlanılmış ola bilər. Bunlar bəzən “Skandinaviya qroqu” adlandırılan pivəyə və ya müxtəlif qarışıq spirtli içkilərə bənzər maddələr idi.
Kimyəvi analiz nəticəsində fermentasiya məhsulları — süd, sirkə və levulin turşuları — eləcə də maya və bakterial aktivliyə xas birləşmələr aşkar edilib. Bəzi nümunələrdə həmçinin taxılla əlaqəli azelain turşusu və vanilin də müəyyən olunub ki, bu da taxılın emal edildiyini, məsələn, maltlama, qurutma və ya qızdırma proseslərinə məruz qaldığını göstərir.
Alimlər bildiriblər ki, “Keramika qədim Avropada geniş yayılmış Bell Beaker mədəniyyətinə aiddir. Qablar ehtimal ki, ritual kontekstlərdə — dəfn mərasimlərində, ittifaqların qurulması zamanı və icma yığıncaqlarında istifadə olunub.”
Tədqiqatçıların fikrincə, xüsusilə maraqlı məqam odur ki, həmin dövrdə Polşanın şimal-şərqi, indiki Polşa ərazisi daxilində, hələ inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı mərkəzi deyildi. Aktiv taxıl becərilməsinə dair izlər burada daha sonrakı dövrlərdə ortaya çıxır. Bu isə içki tərkibində istifadə olunan maddələrin daha inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı bölgələri ilə ticarət əlaqələri vasitəsilə gətirildiyini göstərir.
Alimlərin qənaətinə görə, həmin içkilər müasir pivəyə tam bənzəmirdi. Ehtimal ki, bu, dadlandırma və ya konservasiya məqsədilə istifadə olunan fermentləşdirilmiş taxılların, meyvələrin, otların və ola bilsin ki, qatranların qarışığından ibarət kompleks bir içki idi. Albalı və moruq kimi giləmeyvələrlə əlaqəli birləşmələrin aşkarlanması da bu fərziyyəni gücləndirir.
Jalə Rövşən