Omanda görüş: Vaşinqton Tehrana GÜZƏŞTƏ GEDƏCƏK?
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ və İran nümayəndələrinin Omandа Tehranın nüvə proqramı üzrə keçiriləcək danışıqlardan öncə açıqlama verib.
O bəyan edib ki, Tehran diplomatik prosesə ötən ilin təcrübəsini nəzərə alaraq və öz hüquqlarını qətiyyətlə müdafiə edərək daxil olur.
A.Əraqçi vurğulayıb ki, tərəflərin bərabərliyi, qarşılıqlı hörmət və qarşılıqlı maraqların nəzərə alınması - hər hansı davamlı razılaşmanın zəruri şərtləridir.
ABŞ isə hesab edir ki, İranın nüvə silahı əldə etmək hüququ yoxdur.
Maraqlıdır, bu halda Omanda keçirilən danışıqların nəticəsiz qalma ehtimalı varmı?
Mövzu ilə bağlı politoloq Əbutalıb Səmədov TodayPress TV-yə danışarkən bildirib ki, tərəflərin ciddi fikir ayrılıqları var və bu, danışıqların uğur qazanmaq şansını minimuma endirir.
“Amerika-İran danışıqlarının ilkin olaraq İstanbulda keçirilməsi planlaşdırılsa da, İran görüşlərin Omanda təşkil olunmasını və müzakirə mövzularının sayının azaldılmasını tələb edib. ABŞ əvvəlcə bu formatla razılaşmayıb, lakin sonradan ərəb dövlətlərinin xahişi ilə danışıqların Omanda keçirilməsinə razılıq verilib”, - deyə analitik izah edib.
O qeyd edib ki, tərəflər arasında fikir ayrılığı var. ABŞ nüvə proqramı ilə yanaşı, İranın ballistik raket proqramını, proksi hərbi birləşmələrə dəstəyini və ölkə daxilindəki etiraz hərəkatını müzakirə etmək niyyətindədir. İran isə yalnız nüvə proqramı məsələsini müzakirə etməyə hazır olduğunu bəyan edib.
Siyasi şərhçinin fikrincə, danışıqlardan real nəticə əldə olunması üçün İran nüvə proqramı ilə bağlı ciddi güzəştlərə getməlidir:
“ABŞ-nin əsas tələbi İran daxilində uranın zənginləşdirilməsinin dayandırılması və bu prosesin ərəb dövlətləri ilə birgə yaradılacaq konsorsium çərçivəsində həyata keçirilməsidir. Lakin İran indiyədək bu tələbi qəbul etməyib və qəbul etməsə, danışıqların mənası qalmayacaq”.
Ə. Səmədov, həmçinin zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı məsələsinə də toxunaraq bildirib ki, ABŞ bu ehtiyatın İranda qalmasına qarşıdır. Onun sözlərinə görə, bəzi mətbuat orqanlarında İranın həmin uranı Rusiyaya təhvil verməyə razı olduğu barədə məlumatlar yayılsa da, bunun ABŞ-ni qane edib-etməyəcəyi sual altındadır.
Aysel Mətləb
